Het creatief denken van een bajesklant

Posted on 09-01-2018

Onlangs zat ik in de gevangenis en daar mocht ik gedetineerden leren hoe ze konden uitbreken. Of preciezer gezegd: hoe ze naar buiten konden komen. Want uitbreken gaat met geweld en de meeste ex-gevangen verlaten te vroegtijdig de lik door het fatsoenlijker en onopvallend te doen. Gevangenen die willen ontsnappen denken doorgaans niet zoveel na over hun misdaden, ze hebben geen berouw. Maar eerder spijt over het feit dat ze zich hebben laten pakken. In de gevangenis heb je heel veel tijd om na te denken. En als je dat lang genoeg doet en je draait hard genoeg in kringetjes rond, dan gaan middelpuntvliedende krachten aan het werk. En die helpen je om uit je beperkende denkraam geslingerd te worden. In die zin zijn gedetineerden bevoorrechte mensen.
Als ik denk aan creatief denken en ik denk aan detentie dan komt er een aaneenrijging van beelden in mijn hoofd. Aan elkaar geplakt is dat wel drie uren: de film Shawshenk Redemption. Andy Dufresne krijgt levenslang en weet dat hij er onterecht zit. Na verloop van tijd weet de gevangenisdirecteur dat ook, maar die verrijkt zichzelf ten koste van Andy. Tenminste dat lijkt zo. Want Andy is veel gehaaider en hij heeft tijd en geduld. De film nog nooit gezien? Ik raad je aan de film te kijken op een lange vrijdagavond. Een paar zakken chips en een voorraadje gerstenat of wijn er bij. Een paar vriend(inn)en met een kort lontje uitnodigen die heel snel oeh en aah roepen als er iets gemeens gebeurt. En je hebt een onvergetelijke avond. De film doet ongetwijfeld ook iets met jezelf, die maakt misschien wel het beest in jou los. Net als bij Andy. Begrijp me goed: Andy is gedurende de hele film een heel fatsoenlijke man, een beetje stug en verlegen, niet echt charmant (troost je dames: Morgan Freeman speelt de mooiste bijrol in de film). Wel zo’n man aan wie je je portemonnee ongecensureerd uitleent en ‘m met rente terugkrijgt. Maar Andy verstaat feilloos de kunst om de overlevingsstrategieën toe te passen van de hond, de klauwier, de koe, de slak de spin, de kat en de koekoek. Hoe? Bekijk de film nog een keer maar nodig nu je vrienden uit met de lange lonten, zorg voor grote potten sterke koffie of thee en mariakaakjes. Beschouw, analyseer, interpreteer en vooral: leer!

Jan

PS
Lees de rest van deze blog alleen als je de film al hebt bekeken. Mag wel eerder, maar dan verpest je het voor jezelf, dan weet je de verrassingen in de film al.

De hond ondergaat de metamorfose van roofdier (zijn voorouder was de wolf) naar trouwe metgezel: Andy wordt van onbetrouwbare gevangene uiteindelijk de belangrijkste financieel adviseur van de directeur.
De klauwier spietst delen van zijn buit op prikkeldraad en geeft het later als cadeautje weg: als Andy een beloning mag uitkiezen voor het repareren van het dak en het tippen van de directeur vraagt hij voor zijn wantrouwige medehelpers een koud biertje en wint daarmee hun sympathie.
De koe verandert van gevoelswaarde als zij in India rondloopt, daar is ze heilig: Andy heeft een pin-up-poster in zijn cel hangen, in werkelijkheid is dat de afdekking van zijn te graven vluchtweg.
De slak gebruikt de factor tijd: Andy doet er jaren over om zijn vluchtgang te graven, hij heeft heel veel geduld.
De spin gaat onopvallend te werk. Dat doet Andy door dagelijks een handjevol van zijn vluchtgang uit te graven en dat loost hij door op de luchtplaats onopvallend even zijn broekzak te legen.
De koekoek legt zijn ei in het nest van een andere vogel en laat het daar ook uitbroeden. Andy opent een bankrekening op eigen naam en laat de corrupte directeur daar alle financiën op storten zonder dat hij dat in de gaten heeft.
De kat creëert een misleidend imago, ze is poeslief en zeer gewild als huisdier maar ze is en blijft een roofdier. Gezien voorgaande behoeft dit geen verdere uitleg, lijkt mij.

Deze en nog 46 dierenstrategieën maken deel uit van de zgn. Think like a Zebra-methodiek die je helpt creatiever te denken.
Nieuwsgierig? We introduceren ze graag!